Bursa
Çok Bulutlu
25.3°
Yüksel Baysal
Yüksel Baysal

Nazım Hikmet'in şiirlerinden dolayı hapis yatan öykücü!

09 Aralık 2019 Pazartesi, 23:59

"Dikiş dikmiyorsam, alır başımı yürüyüşe çıkarım. Yokuşlara, ara sokaklara dayanamam. Her sokağa girmek, her yokuşu çıkmak isterim. Otobüsten bilmediğim bir semtte iner, bir yol tutturur yürürüm. Bu saatlerce sürebilir. Tanımadığım bir kente gittiğim zaman da kentin hemen hemen tümünü yürüyerek öğrenirim."

Nilüfer Belediyesi'nin "Yılın Yazarı" sergisinde Nezihe Meriç'in bu sözlerinde kendimi buldum.

Şehirlerin ara sokaklarında kaybolmayı, oralarda bir şeyler keşfetmeyi çok severim. Devasa binaların arkasında saklanmış, tarihi, doğal güzelliklerle karşılaşırım.

***

Türk öykü edebiyatının önemli isimlerinden biridir Nezihe Meriç...

Kurtuluş Savaşı yıllarında Bursa'da doğmasına karşın Bursalı değildir.

Ancak bu kentin kültürel iklimini değiştiren Nilüfer Belediyesi, Nezihi Meriç'i ve onu sevenleri bir yıllığına Bursa'da ağırladı.

Cumhuriyet döneminin ilk kadın öykü yazarlarından biri olan Nezihe Meriç'in yapıtlarındaki yaratıcılığın izlerini süren Yılın Yazarı projesi her yaştan okuru bu serüvene dahil etti. Söyleşilerden, öykü yarışmasına kadar çok farklı alanlarda yapılan 2019 Yılın Yazarı Nezihe Meriç etkinliklerine yaklaşık 20 bin kişi katıldı.

***

Bu işin zirvesi de Nazım Hikmet Kültürevi'nde açılan "Öykülerin Nezim'i" sergisiydi; Nazım Hikmet'i çağrıştırırcasına...

Metin yazarlığının yanı sıra küratörlüğünü Tuba Okat'ın yaptığı sergi 6 Aralık-6 Ocak tarihleri arasında açık kalacak.

***

Yaşam öyküsünden anladığımız kadarıyla politik olmayan, ancak yeni kurulan cumhuriyetin duyarlı bir bireyi Nezihe Meriç...

Babası karayolu mühendisi olduğu için Eskişehir'de başlayan eğitim yaşamı, Erzincan ve Karaköse'de devam eder.

Karaköse'de Kürt arkadaşlarıyla anlaşabilmek için Kürtçe öğrenir.

Cumhuriyetin aydınlık ışığı Nezim'i de yakalar; Mili Eğitim Bakanlığı'nın dünya edebiyatından çevirdiği yapıtlar bu yeni kuşak için bulunmaz bir fırsat olur!

Nezihe Meriç de bundan sonuna kadar yararlanır!

***

Dergilerde yazıları, öyküleri yayınlanan Nezihe Meriç, 1953 yılında "Bozbulanık" adlı ilk öykü kitabını çıkarır. İlk romanı da 1962 yılında "Korsan Çıkmazı" olur. Sonrasında pek çok öykü kitabı yayınlar Nezim!

***

Politik olmayan kişiliğine rağmen hemen her yazarın kaderi olan soruşturmalara uğrar, mahkemeler çıkar ve cezaevinde de yatar! Hem de 27 Mayıs sonrasında, özgürlüklerin alabildiğine genişlediği dönemde...

Nezim'in suçu büyüktür!

Kocası Salim Şengil adına sahip olduğu Dost Yayınevi 1968 Ekim ayında Nazım Hikmet'in "Bütün Eserleri 1" Şiirleri için kovuşturmaya uğrar, 142. maddede yazılı olan komünizm propagandası nedeniyle tutuklanır.

Bu yayından ötürü 1,5 yıl hapis, 6 ay da sürgün cezası alır. Ancak cezaevinden tahliye edildiği için 1962 doğumlu Aslı ile kaçak olarak yaşamaya başlar!

1974 affı ile ancak bu cezadan yırtar!

***

Tiyatro oyunları ve çocuk kitapları da yazan Nezihe Meriç'in son yapıtı 2004 yılında yayınladığı "Çavlanın İçinde Sessizce" adını taşıyor.

Sonrasında sessizce bu dünyadan çekip gitti, ama bize okuyacağımız harika öyküler bıraktı.

Nazım Hikmet'i çağrıştıran, 'şiirin Nazım'ı varsa öykülerin de Nezim'i var' dedirten sergiyi gezmenizi öneririm.

Hem Nezim'in yaşamından kesitler göreceksiniz hem de yazarın kitaplarına, özel eşyalarına dokunabileceksiniz!

Nazım Hikmet Kültürevi çok yakınınızda, bu fırsatı kaçırmayın derim!

***

Bu yazının dip notu: Teşekkürler Nilüfer Belediyesi... Teşekkürler Mustafa Bozbey, Turgay Erdem, Güney Özkılınç...

BİR UMUTLU YÜRÜYÜŞ!

Serginin ardından iki gün süren bir de sempozyum yapıldı. "Bir Umutlu Yürüyüş Nezihe Meriç" adı verilen sempozyumun açılışını Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, Nezihe Meriç'in kızı Aslı Şengil Buico yaptı.

Törende konuşan Nilüfer Belediyesi Kütüphane Müdürü, kendisi de öykü yazarı olan Şafak Pala, Nezihe Meriç'in Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın öykü yazarlarından biri, hatta ilki sayıldığını belirterek, "Bence Nezihe Meriç, hem edebiyatında, hem yaşam yolculuğunda; duyarlı, incelikli ve kendine has yürüyüşü olan bir yazar. Umut, yazısında hep var. İlk yazdığı yazının başlığının 'Ümit' olması boşuna değil. İncelikler var yazısında ve hayatında" dedi.

Açılışta Nezihe Meriç'in kızı Aslı Şengil Buico da, yıl boyunca düzenlenen etkinliklerin çok değerli olduğunu ifade ederek, "Yılın Yazarı Nezihe Meriç etkinliklerinde 20 bin kişiye ulaşıldı, bu çok büyük bir rakam. Annemin kitaplarının satışıyla 15 yılda bu kadar insana ulaşabilirdik. Nilüfer Belediyesi çok büyük bir iş başardı. Annem bunu görseydi çok mutlu olurdu. Çünkü en büyük amacı toplum her kesimine ulaşmaktı, bu etkinlikle annemin bu arzusu gerçekleşti" diye konuştu.

DERGİLER DAYANIŞMASI

Kentin kültürel dokusuna büyük katkı sunan üç ismi tanıtmak isterim size...

Fehmi Enginalp, Bülent Elitok ve Hilmi Haşal...

Bu üç isim, Bursa'da yayınlanan üç sanat-edebiyat dergisinin de sorumluları aynı zamanda...

Dergilerinin adları Eliz Edebiyat, Sarmal Çevrim ile Çini Kitap...

Geçtiğimiz günlerde bir araya gelerek, Bursa'nın sanatı, kültürü, edebiyatı adına işbirliği ve dayanışma kararı aldılar.

Bunu sözde bırakmadılar, Bursa Dergiler Platformu adını verdiler oluşumlarına...

Bursa'da yayınlanan diğer edebiyat, sanat dergilerini de oluşumlarına katılmaya çağırdılar.