Bursa
Açık
32.3°
İsmail Kemankaş
İsmail Kemankaş

Tarihi okullara virüs mü bulaştı?

17 Mart 2020 Salı, 23:37

Dünya ve doğal olarak Türkiye, benzersiz bir dönemden geçiyor. Böyle anlarda birlikten, beraberlikten, gereksiz tartışmalardan kaçınmamız gerektiği sıkça söylenir ve bir ölçüde uyulur.

Ben de bu düzeni bozmak niyetinde değilim. Ama veya fakat ile başlayan cümleler değersizdir, bunu da biliyorum. Şeddeli bir amma çekecek ve bazı konuların altını çizeceğim. Sürç-ü lisan edersek affola!

Nedir beni bu yola iten? Dün sosyal medyada bir yıkıntı gördüm. Altında Çelebi Mehmet Lisesi yıkıldı ibaresi vardı.

Çok iyi takip etmediğim için bilmiyordum, bu yapı hakkında bu yılın başında Milli Eğitim Müdürlüğü yıkım kararı almış ve şimdi de uygulamış.

Buraya kadar kimsenin itirazı olamaz. Ama benim var! Bu lise özelinde ve Bursa genelinde tarihi yapılar konusunda endişelerim sürüp gidiyor çünkü... Deprem tehlikesi ile binaların yıkılmasına, aklı yerinde olan bir vatandaşın itirazı olamaz. Ama, yerine ne yapılacağı konusu beni ve kendini bu şehre ait hissedenlere sorun olur, bu böyle biline!

Ne demek istediğimi daha iyi anlatabilmek için biraz açayım bu konuları...

Size şimdi okul isimleri sıralayacağım.

Tophane Endüstri Meslek Lisesi, Demirtaşpaşa Endüstri Meslek Lisesi, Işıklar Askeri Lisesi, Çelebi Mehmet Lisesi, Bursa Erkek Lisesi ve Ziraat Lisesi.

Demirtaşpaşa hariç, hepsi Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde yapılmış, işlevleri ve bina örnekleri açısından tarihi nitelik taşıyan eğitim kurumları. Cumhuriyet'in ilanından sonra da, işlev ve önemleri giderek artarak son dönemlere kadar geldiler.

Yapım tarihlerine şöyle bir bakalım şimdi de... Tophane Okulu, önce "ıslahhane" olarak 1868 yılında kuruluyor. 1947 yılında da Demirtaşpaşa binası ve okulu ekleniyor. Önce iki sanat okulu olarak işlev görüyor, sonra da ayrılıyor. Ziraat Okulu da Tophane ile aynı tarihlerde oluşturuluyor. Işıklar, Askeri İdadi olarak 1845 yılında açılıyor, 1855 depremi sonrası ve 1894'te de şimdiki bina yapılıyor ve öğrenci yetiştiriyor. Şu anda burada ne var diye bir soru sorulsa yanıtlayacakların sayısı pek de fazla olmaz sanırım. Ben söyleyeyim; Jandarma Astsubay Okulu işlevini görüyor. Daha da önemlisi, bina ve okul İçişleri Bakanlığı'na aittir artık!

Burası yorumsuz...

Demirtaşpaşa Okulu bir yıl önce boya ve sıva yenilenmesi yapıldıktan sonra yıkıldı ve arazi şimdi kentin ortasında ve boş duruyor. Ama burayla ilgili projeleri olanlar da acaba boş duruyor mu? Sadece merak ediyorum!

Son örnek Çelebi Mehmet Lisesi... Benim de öğrenim gördüğüm Çelebi Mehmet Ortaokulu ve ilk kuruluşundaki adı ile Darülmuallimin Mektebi

19 Ağustos 1906 tarihinde inşa edilerek öğrenci yetiştirmeye başlıyor. Bir anlamda Yüksek Öğretmen Okulu görevi yapıyor. Sonra ortaokul ve liseye dönüşüyor. Annemin dayısı, teyzem ve ben bu okulun mezunuyuz. Bu durum işin duygusal tarafı. Şimdi esas kısmına gelelim. Gözünüzün önüne getirin, tüm bu okullar, Bursa'nın yüksek tepelerinde ve sağlam zeminler üzerine kurulmuş. Yapıldıkları dönemde büyük önem taşıdıkları için binalar, aynen İstanbul'daki selatin camileri ve sultan sarayları gibi özenle inşa edilmiş. Sonrasındaki yangın ve diğer felaketler ile farklı biçimde restore edilmiş ve tarihi önem ve değerleri dikkate alınmamış. Tarihinden bize ne var ki gibi bir gerekçeyi de kabul edemiyorum, onu da geçtim yıkıldıktan sonraki alanlara ne yapılacak? Rantsal bir dönüşüm mü olacak, yerine hangi eğitim kurumları konacak?

Bu soruların yanıtı daha önce verildiyse, sözlerimi geri alabilirim, ama bilmiyorum bu cevapları...

Yöneticiler, "bize ne öğretmen Kubilay'ın okuduğu okuldan, bize ne Osmanlı'nın kimsesiz çocuklara gösterdiği özenden ve yetiştirdiği onlarca sanayiciden, bize ne Işıklar Askeri Lisesi'nin bağrından çıkan genelkurmay başkanı ve çok değerli subaylardan" da diyebilir. Ama bu benim içime bir türlü sinmiyor.

Virüs daha da sıçramadan, duyarlı yetkililer lütfen harekete geçer misiniz?