Bursa
Açık
20.9°
İsmail Kemankaş
İsmail Kemankaş

NOT DEFTERİ: Bir Andımız vardı!

30 Kasım 2019 Cumartesi, 23:39

Politik yaklaşımlar, çoğu kez ilkelerin, ideolojilerin önüne geçiyor. Yaklaşık 6 yıl önce yaşanan bir polemik, bu konu için en tipik örnek olmuştu. 29 Ekim ve 10 Kasım günlerini geride bırakırken ve Cumhuriyet'in kazanımlarını bir kez daha özümserken, ilginç bir gelişmeyi not defterimden buldum ve aktarıyorum.

Yıl 2013... Türkiye terör mücadelesi verirken, bir anda ortaya "Çözüm Süreci" çıkıverdi. Akil insanlar yurt genelinde dolaşarak çözüm için nabız yokladılar. İmralı diyalogları sıklaşırken, bu arada iktidar, muhalefetin en uçtaki kanadı ile beklenmedik biçimde masaya da oturmuştu. Bu uzun soluklu görüşmeler sonuç vermezken, terör kanlı yüzünü sert biçimde ortaya koymuştu. Olan, aslında ırkçılık içermeyen ve ilkokullarda söylenen Öğrenci Andı'na olmuştu.

8 Ekim 2013 tarihinde, İlköğretim Kurumlar Yönetmeliğinde yapılan bir değişiklik Resmi Gazete'de yayınlanıyor ve Öğrenci Andı'nın okunması yasaklanıyordu. Bu denli anlamlı bir geleneği sonlandıran bu metnin çıkışı nasıl olmuştu, kim yazmıştı?

O güne kadar merak edilmeyen bu iki sorunun yanıtı küçük bir araştırma ile ortaya çıkıverdi. Metnin yazarı dönemin Milli Eğitim Bakanı Dr. Reşit Galip'ti ve öyküsü de oldukça ilginçti. Tarihçi Afet İnan'ın "Atatürk Hakkında Hatıralar ve BeIgeIer" eserinde okullarda okunan andımızın öyküsü şöyle ifade edilmişti:

"1933 yılının 23 Nisan günü heyecanla Çankaya Köşkü'ne gelen Milli Eğitim Bakanı Dr. Reşit Galip Gazi Mustafa Kemal ve yanındaki zevata bir kağıt uzatır. Sonra da şu sözleri sarf eder 'Sabahleyin ilk bayramlaşmayı kızlarımla yaptım. Onlara bir şeyler söylemek istediğim vakit, bir ant meydana çıktı. İşte Cumhuriyetimizin 23 Nisan çocuklarına armağanı' der. Kâğıttaki metinde şunlar yazar: 'Türküm, doğruyum, çalışkanım. Yasam, küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak; yurdumu, budunumu (milletimi) özümden çok sevmektir. Ülküm, yükselmek, ileri gitmektir. Varlığım Türk varlığına armağan olsun."

Bu metin o yıldan itibaren okullarda okunmaya başlar. 1972 yılında "budunumu" yerine "milletimi" kelimesi koyulur ve "Ey bu günümüzü sağlayan Ulu Atatürk; açtığın yolda, kurduğun ülküde, gösterdiğin amaçta hiç durmadan yürüyeceğime ant içerim. Ne mutlu Türküm diyene" cümlesi eklenir.

1997'de ise bu kez "yasam" kelimesi "ilkem" ile değiştirilir ve "Varlığım Türk varlığına armağan olsun" cümlesi 1972'de eklenen bölümün sonuna alınır. Andımız, böylece 1997 yılından 2013'e kadar "Türküm, doğruyum, çalışkanım. İlkem, küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, yurdumu, milletimi özümden çok sevmektir. Ülküm, yükselmek, ileri gitmektir. Ey Büyük Atatürk! Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe durmadan yürüyeceğime ant içerim. Varlığım, Türk varlığına armağan olsun. Ne mutlu Türküm diyene" şeklinde söylenerek gelir.

2013 yılındaki yasaklamaya bu kez tepkiler doğar ve konu Danıştay'a intikal eder. Danıştay 8. Dairesi, bu konudaki kararını 5 yıl sonra ilginç sayılabilecek bir günde, 24 Nisan 2018 tarihinde verir ve son metin değiştirilmeden Öğrenci Andı'nın okunmasına izin çıkar.

Doğal olarak iktidar ve en uçtaki muhalefet partisinden Danıştay kararına itirazlar yükselir. Danıştay'ın böyle bir yetkisi olmadığı vurgulanır. Hatta bazı okullar yeni bir ant metni için şair ve yazarlara başvurur.

Sonuç; yıl 2019 aylardan Kasım... Bursa'da küçük bir araştırma ile öğreniyorum ki, tüm yurtta olduğu gibi Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu karara itirazı sonuçlanmamış ve bu nedenle hiçbir devlet okulunda Öğrenci Andı okunmuyormuş...