Bursa
Açık
22.1°
İsmail Kemankaş
İsmail Kemankaş

Karaca, Çığ ve 'giderayak' direnişi

21 Ocak 2020 Salı, 23:05

Biri kadın, biri erkek... Biri bilim insanı, diğeri önce iş insanı, sonra da doğa dostu. Önceki gün ölüm haberini aldığımız Hayrettin Karaca'dır bu müthiş ikilinin erkek tarafı... Diğeri 1914 Bursa doğumlu Muazzez İlmiye Çığ ve o da kadın tarafıdır. Eylemcilik ve geçmişe bağlılıklarını pekiştirebilir, diye düşünüyorum.

Ortak noktalarından biri, çok da önemli değil belki ama, her ikisi de Osmanlı döneminde Anadolu'ya göç eden Kırımlı iki ailelerin çocukları... Bandırma 1922 doğumlu Hayrettin Karaca, baba mesleğini geliştirerek, trikotaj alanında bir dönem tek isim olmuş bir kuruluşun patronudur. Yaş kemale erdikten sonra da işten güçten elini eteğini çekerek, "doğa dostu" sıfatını sırtına yükleyerek yola çıkar. Yalova'da Türkiye'nin ilk özel "arboretumunu" kurar. Yaşamı artık doğa içinde ve doğa içindir. TEMA Vakfı'nı kurarak, doğanın nimetlerini, rant uğruna hiçe sayanlara karşı, edebiyle, usulüne uygun biçimde tavır alır yıllar boyu... Alternatif Nobel'e aday gösterilir... Bir Alman ekoloji profesörü Karaca için "Şimdiye kadar hiç böylesine kişisel çıkar gütmeden, kendini insanlığın yararına çalışmaya adamış birine rastlamadım"diyerek bize onu anlatır dilinin döndüğünce...

İşte bilim dünyasının bile doğa dostluğunu böyle kabul ettiği Karaca, artık yolun sonu diyerek köşesine çekilmez ve bu arada yalnız olmadığını da fark eder. Yaşamı boyunca, gerektiğinde toplumun büyük bölümünü bile karşısına almaktan çekinmeyen, doğru bildiğini sonuna kadar savunan bilim insanı, Türkiye'nin belki de tek Sümeroloğu Muazzez İlmiye Çığ ile yolları kesişir Karaca'nın... Bu kez daha da güçlenmişlerdir. Karaca, ürettiği tekstil ürünlerini, kazandığı malı mülkü neredeyse görmez hale gelir. İlmiye Çığ Hoca zaten direnişin, başkaldırının, tarihin adeta insana bürünmüş halidir. Yaşlı bedenlerindeki mevcut enerji büyük bir sinerji doğurur ve ilginç bir eylem ortaya çıkar Aralık 1988'de...

Toplum onların verdiği mücadeleyi bu ilginç eylemden sonra daha belirgin biçimde fark eder. Gazeteler ve TV haber kanalları bu eylemi aynen şöyle verir:

"TEMA Vakfı Onursal Başkanı Hayrettin Karaca ile ünlü Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ, dün Başkent'te çok ilginç bir protesto eylemi yaptılar.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın tarım arazilerini özelleştirme kararını, TBMM önünde, kar altında battaniyeler içinde oturarak protesto ettiler. Kendilerine "Çılgın İhtiyarlar" diyen 82 yaşındaki Karaca ile 93 yaşındaki Çığ, Ankara'nın soğuk hava koşullarına 1 saat boyunca direnç göstererek, Türk halkına toprak satışını engelleme çağrısında bulundu."


Yaş almakla, ihtiyar olunmuyor herhalde... Bunu bu müthiş ikiliden öğrendik. Onları "Giderayak" isimli bir TV programında kırmızı kaşkolleri ile izlerken de imrendik sanırım... En azından ben kendimi onların yerine koyarak ileriki yaşlardaki halimi düşledim. Bu düşüm değil ama Muazzez İlmiye Çığ ile aynı ortamı paylaşma arzumuz gerçek oldu bundan bir süre sonra... 2015 yılının ilk aylarındaydı. Kurcuları arasında bulunduğum SİVİLAY'a konuk olmuştu İlmiye Çığ... 1914 yılında Bursa'da doğan, Bizim Mektep'te Fransızca ve keman dersleri aldıktan sonra Bursa Kız Öğretmen Lisesi'nden 1931'de mezun olan Muazzez İlmiye Çığ, "Yaşadığım kent benim Bursa... Bu kent ve geleceği için söyleyecek sözüm var" dedi ve yazdığı 13 kitap ile 74 bin tabletten oluşan çivi yazısı belgeleri hakkında bilgi verdi. Medeniyetin öncüsü Sümerler ile Türklerin birçok ortak noktası bulunduğunu belirtirken, sorularımızı yanıtladı ve bazen de kulağımızı çekmekten geri durmadı! Bursalılar olarak hem gurur duyduk, hem de duygusal anlar yaşadık.

Bunları hatırlamam ve kaleme almamın nedeni sadece bu unutulmaz anı ve çok değerli bir büyüğü Hayrettin Karaca'yı kaybetmek değil.

Buradan hareketle "empati" kelimesi oturdu beynime... Acaba biz şu gün, haklı olduğumuzda onların cesaretini gösterebiliyor muyduk? Yeterince tepki verebiliyor muyduk? Sadece bu örneği verenleri anmak, onları yad etmek yeterli miydi? Soruları kendime soruyor ve cevap bulmaya çalışıyorum.

Size de tavsiye ederim!