Bursa
Dumanlı
24.5°
enBursa Haber

Üçlü Suriye Zirvesi sona erdi

GÜNCEL , 16 Eylül 2019 Pazartesi, 19:00

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Çankaya Köşkü'nde beşinci üçlü Suriye Zirvesi yapılıyor. Öncesinde ise liderler öncesinde iki görüşmeler gerçekleştirdi. Liderler üçlü görüşme öncesi bir araya gelerek aile fotoğrafı çektirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Suriye'nin toprak bütünlüğü ve kalıcı çözümde tam mutabakat var" dedi. Liderler görüşme sonrası gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Üçlü Suriye Zirvesi sona erdi

Suriye başlıklı Üçlü Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin katılımıyla Cumhurbaşkanlığı Çankaya Köşkü'nde yapıldı.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN AÇILIŞIK KONUŞMASI YAPTI

"ELİMİZİ TAŞIN ALTINA DAHA FAZLA KOYMALIYIZ"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile gerçekleştirdiği Suriye zirvesi öncesi açıklamalarda bulundu. Erdoğan, "Üç ülke olarak iş birliğimizi derinleştirdik. Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması ve ihtilafa kalıcı bir siyasi çözüm bulunması konusunda tam bir mutabakat içindeyiz" dedi.

"Eğitimden sağlığa kadar Suriyeli sığınmacıların hayatlarını sürdürebilmeleri için hiçbir fedakarlıktan kaçınmadık" ifadesini kullanan Erdoğan, şöyle devam etti:

"Cerablus, Afrin gibi güvenli hale getirdiğimiz yerlere dönen Suriyeli kardeşlerimizin sayısı 360 bini buldu. Büyük bir trajedinin önüne geçtik. Fırat'ın doğusundaki terör bataklığını da kurutarak çabalarımızı yeni bir seviyeye taşıyacağız. Zira Çobanbey'deki saldırı, bölücü örgütün vahşi yüzünü göstermiştir. Elimizi taşın altına daha fazla koymalıyız. Ülkemiz en meşakkatli dönemlerinde Suriye halkının yanında olmuştur. 3 milyonu aşkın Suriyeliyi hala topraklarımızda barındırıyoruz."

RUHANİ'DEN AÇIKLAMA

"ASKERİ MÜDAHALELERİN İŞE YARAMAYACAĞINI DÜŞÜNÜYORUZ"

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, sözlerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür ederek başladı. "Ciddi bir şekilde vurguladığımız hususlara riayet edilmeli ve bu ülkeye yeniden huzurun hakim olması için gerekli tesisler sağlanmalıdır" ifadesini kullanan Ruhani, "Bu krizin barışçıl yöntemlerle çözülmesi, terörizmle mücadele, anayasa komitesinin kurulmasını destekleme, tutukluların ve kaçırılanların değişimi, insani yardımların iyileştirilmesi ve ülkenin yeniden kurulması açısından çabalar gösterildi" diye devam etti.

"Değerli arkadaşlar, İran İslam Cumhuriyeti geçmişte olduğu gibi bugün de Suriye krizinin siyasi yollardan çözülmesi gerektiğini düşünmektedir. İran İslam Cumhuriyeti, askeri müdahalelerin işe yaramayacağını düşünüyoruz."İdlib mutabakatının beklendiği gibi gitmediğini belirten Ruhani, "En önemli gündem Suriye krizinin barışçıl bir yolla çözülmesi" diye konuştu. "Özgür ve bağımsız bir Suriye, başkalarına karşı kullanılmayan, işgal ve dış tehditlere uzak ve terörden arınmış, bütün vatandaşları eşit haklara sahip olan bir Suriye... Bu yolda sadece Suriye halkı kendi geleceği için karar vermeli ve başkaları onların iç işlerine karışma hakkını kendinde görmemeli" görüşünü dile getirdi.

Ruhani, "ABD'nin Suriye'de asker bulundurması meşru değildir" dedi ve ekledi:

"ADANA MUTABAKATININ HAYATA GEÇMESİ ENDİŞELERİ GİDERİR"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile gerçekleştirdiği Suriye zirvesi öncesi açıklamalarda bulundu. Erdoğan, "Üç ülke olarak iş birliğimizi derinleştirdik. Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması ve ihtilafa kalıcı bir siyasi çözüm bulunması konusunda tam bir mutabakat içindeyiz" dedi.

"Eğitimden sağlığa kadar Suriyeli sığınmacıların hayatlarını sürdürebilmeleri için hiçbir fedakarlıktan kaçınmadık" ifadesini kullanan Erdoğan, şöyle devam etti:

"Cerablus, Afrin gibi güvenli hale getirdiğimiz yerlere dönen Suriyeli kardeşlerimizin sayısı 360 bini buldu. Büyük bir trajedinin önüne geçtik. Fırat'ın doğusundaki terör bataklığını da kurutarak çabalarımızı yeni bir seviyeye taşıyacağız. Zira Çobanbey'deki saldırı, bölücü örgütün vahşi yüzünü göstermiştir. Elimizi taşın altına daha fazla koymalıyız. Ülkemiz en meşakkatli dönemlerinde Suriye halkının yanında olmuştur. 3 milyonu aşkın Suriyeliyi hala topraklarımızda barındırıyoruz."

PUTİN'DEN SURİYE MESAJI

Ruhani'den sonra sözü, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin aldı. Putin, sözlerine "Bugün Ankara'da yaptığımız görüşmeden mutluluk duyuyorum" diye başladı.

Putin şunları kaydetti:

"Ortak çabalarımızla Suriye topraklarında istikrar sağlanmıştır ve şiddet seviyesi düşürülmüştür. Suriye'deki aşırı gruplarla mücadele önemli bir konu. Çatışmalar endişe vericidir ve İdlib'de bu güçlerin faaliyetleri aktif bir hale geldi. Bu bölge teröristlere bir sığınak olmamalıdır. Terörist tehdidi yok etmek için ilave bir adım atmamız lazım. Suriye'yi nüfuz alanlarına bölmek kabul edilemezdir. Türkiye, Rusya ve İran ülke düzenini yeniden tesis etmek ve sosyal, ekonomik canlandırmayı gerçekleştirmek için katkı sağlayacaktır. 2018 yılı temmuz ayında itibaren 390 bin kişi Suriye'ye döndü. Değerli meslektaşlarım, eminim ki bugün yaptığımız görüşmeler yapıcı olacaktır ve Suriye'deki krizin çözümüne kalıcı katkı sağlayacaktır."

ÜÇLÜ GÖRÜŞME SONA ERDİ

Erdoğan: SURİYE'DE DEAŞ TEHDİDİ ORTADAN KALKTI, EN BÜYÜK TEHDİT PKK VE UZANTISI PYD

Toplantı sonrası ilk açıklamayı Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptı. "Suriye'nin toprak bütünlüğü ve siyasi birliğinin korunması konusunda önemli kararlar aldık" diyen Erdoğan, "Görüşmeler verimli geçti. Sahada sükunetin tesisi ve mültecilerin dönebileceği şartların oluşması konularında yürüttüğümüz çalışmaları gözden geçirdik. İdlib'deki gerginlik, görüşmelerimizin odak noktalarından biriydi" dedi.

Erdoğan şunları kaydetti:

"Sivil halkın ve garantör ülkelerin sahadaki askerlerinin güvenliği için birtakım kararlar aldık. Önümüzdeki günlerde hayırlı gelişmelerin yaşanacağını düşünüyoruz. Anayasa komitesinin üyeleri konusunda yapıcı ve esnek bir tutum sergiledik. Ortak çabalarımızla komitenin oluşumuna ilişkin pürüzler giderilmiştir. Bugünkü istişarelerimizde usul kuralları konusunda BM ile eşgüdümlü bir şekilde sonuçlandırarak, çalışmaların bir an önce başlamasını kararlaştırdık. Fırat'ın doğusu konusunu da istişare ettik. Halihazırda Suriye topraklarının 4'te 1'inden fazlası bölücü terör örgütlerinin hakimiyeti altında. Geldiğimiz nokta itibariyle Suriye'de DEAŞ tehdidi ortadan kalkmıştır. En büyük tehdit kaynağı PKK ve onun uzantısı PYD'dir. ABD ile 2 hafta içinde uzlaşamazsak kendi harekat planımızı uygulamaya başlayacağımızı buradaki dostlarımıza da anlattım."

'ARTIK MÜLTECİLERİN DÖNÜŞÜNE YOĞUNLAŞMAMIZ GEREKİYOR'

Artık mültecilerin dönüşüne yoğunlaşılmasının gerektiğini belirten Erdoğan, "Bu düşüncelerle Ankara zirvesinin Suriye'de barış, güvenlik ve istikrarın tesisine katkıda bulunmasını temenni ediyorum. Bir sonraki zirve toplantımıza İran'da ev sahipliği yapma arzusunu paylaşan Ruhani'ye teşekkür ediyorum" diyerek sözlerini noktaladı.

Ruhani: FAYDALI VE YAPICI BİR TOPLANTI GERÇEKLEŞTİRDİK

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de, toplantının faydalı ve yapıcı olduğunu belirterek "Siyasi ve sahadaki gelişmeleri inceleyebildik. Ne mutlu ki üç ülke, bütün konularda görüş birliği içinde. Hepimiz Suriye'nin toprak bütünlüğü ve üniter yapısı konusunda aynı görüşe sahibiz" dedi.

Ruhani, "ABD, Suriye'yi bölmeye çalışmaktadır" açıklamasında bulundu.

Ruhani, bir sonraki toplantıya İran'da ev sahipliği yapmayı umduğunu vurguladı.

Putin: ZİRVE ÇOK BAŞARILIYDI

Ruhani'nin ardından sözü alan Putin, üç ülkenin de Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunduğunu kaydetti. "Geçen yıl anayasa komitesinin oluşumu konusunda bir karar alınmıştır. Üç ülkenin diplomatları, titiz bir çalışmanın sonucunda listesi oluşturdular" diyen Putin, "Artık bu komite Cenevre'de hızlı bir şekild eçalışmaya başlamalıdır. Biz bunun için her türlü desteği vermeye hazırız" açıklamasında bulundu.

'İDLİB'DEKİ DURUM ENDİŞE VERİCİ'

İdlib'deki durumun endişe verici olduğunu belirten Putin, "Bu bölgede gerginliğin azalması için, terör tehdidini yok etmek için Suriye Ordusu'na kısıtlı harekatlarda destek vereceğiz. Bizim mutabakatlarımız terör örgütlerini kapsamamaktır. Sivil halkın zarar görmemesi için her türlü adımı atmaya hazırız" diye devam etti.

Putin şunları kaydetti:

"Sayın Erdoğan ile ikili ilişkilerimizi değerlendirdik. Özellikle ekonomik konuları değerlendirdik. Geçen sene ticaret hacmimiz 25 milyar doları aşmıştı. Akkuyu Nükleer Güç Santrali ve TürkAkım'dan bahsediyorum. Askeri alanlarda da ilişkilerimiz pekişmekte. İnsani ve kültürel alanlarda da iş birliğimiz geliştiriliyor. Türkiye'ye 6 milyon Rus turist gelecek. Rekor kıracağız."

"TÜRKİYE'YE 6 MİLYON RUS TURİST GELECEK, REKOR KIRACAĞIZ"

Ruhani'nin ardından sözü alan Putin, üç ülkenin de Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunduğunu kaydetti. "Geçen yıl anayasa komitesinin oluşumu konusunda bir karar alınmıştır. Üç ülkenin diplomatları, titiz bir çalışmanın sonucunda listesi oluşturdular" diyen Putin, "Artık bu komite Cenevre'de hızlı bir şekilde çalışmaya başlamalıdır. Biz bunun için her türlü desteği vermeye hazırız" açıklamasında bulundu.

LİDERLER SORULARI YANITLADI

Üç lider, daha sonra gazetecilerin sorularını yanıtladı. Liderler, Suriye'de kurulan anayasa komitesiyle ilgili pürüz kalmadığını, çalışmaların Cenevre'de süratle başlayacağını belirttiler. Bu konuda Putin, "Aşırı gruplar anayasa komitesini baltalamak isteyebilir. Onlar savaştan para kazanıyor" dedi.

Daha sonra gazeteciler, Yemen'de yaşanan Suudi Arabistan - İran gerilimini liderler sordu. Bu soruya Ruhani'nin yanıtı "Petrol yerine bölgenin güvenliğini daha çok önemsiyorum. Bu saldırıyı Yemen'i bombalayanlara sormak lazım. Yemen halkı kendini savunuyor" oldu. Putin ise, Yemen'de bir insani trajedinin yaşandığını belirtti ve ülke olarak yardıma hazır olduklarını belirtti. Kuran-ı Kerim'e atıfta bulunan Putin, şu ayeti hatırlattı:

"Allah'ın ipine sımsıkı sarılın. Parçalanıp ayrılmayın. Allah'ın üzerinizdeki nimetini düşünün.Hani siz birbirinize düşmanlar idiniz de, o kalplerinizi birleştirmişti? İşte o'nun nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz."

Devamla Erdoğan bu soruyu yanıtladı. Yemen'in yerle yeksan olduğunu belirten Erdoğan, "Acaba müsebbibi kimlerdir? Bunların üzerinde durmak lazım. Artık Yemen'in yeniden inşa ve ihyası için ne gibi çalışmalar yapabiliriz, bunu düşünmemiz gerekiyor" dedi.

Erdoğan şunları kaydetti:

"Az önce Putin, Rabbimizin bir uyarısını bu noktada hatırlatmak istedi. 'Ancak inananlar kardeştir' dedi, ben daha kısa keseyim. İlk defa Yemen'e bu bombaları kimler attı, bunun cevabı bulunursa kanaate de varabileceğimizi düşünüyorum."

'GÜVENLİ BÖLGEDE 'MÜLTECİLER İÇİN KONUT YAPALIM' DİYORUZ'

Erdoğan daha sonra NTV muhabirinin güvenli bölgeyle ilgili sorusunu yanıtladı. Erdoğan, "450 kilometre batıdan doğuya konut yapalım diyoruz" açıklamasında bulundu.