Bursa
Çok Bulutlu
14.4°
enBursa Haber

İşsizlik alarmı! Maaşlar eriyor...

EKONOMİ , 23 Nisan 2019 Salı, 20:01

Makina Mühendisleri Odası'nın (MMO) her ay iktisatçı-yazar Mustafa Sönmez'in katkısıyla hazırladığı sanayinin sorunları bülteninin 48'incisi yayımlandı. Bültende, sanayide emeğin durumuna, ücretlere ve işsizlik sorununa ilişkin değerlendirmeler yer aldı.

İşsizlik alarmı! Maaşlar eriyor...

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Merkez Bankası, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Uluslararası Para Fonu (IMF) verileri kullanılarak yapılan analizde, sanayide ücretlerin özellikle enflasyonun yükseldiği 2018'in ikinci yarısında hızla eridiğine dikkati çekildi. Ücretlerde erimenin yanında ekonominin hızla küçülme patikasına geçtiği ve yüksek işsizliğin sanayinin en önemli sorunu olmaya başladığının altı çizildi.

MMO analizinde şu noktalara vurgu yapıldı:

"REEL ÜCRETLER GERİLİYOR"

"Türkiye ekonomisinde 2018'in ikinci yarısından itibaren kendisini iyice belli eden kriz, hızla sanayi odaklı derinleşirken sanayi emeği reel ücret kayıplarına uğruyor. Bunun yanı sıra sanayi çalışanları arasında işçisinden mühendisine ve teknik elemanına kadar işsizlik tırmanıyor.

Özellikle 2018'in ikinci çeyreğinde hızla yükselen enflasyon karşısında sanayide ücretlerin alım gücü eridi. 2019 yılı için asgari ücrette yüzde 26 oranında gerçekleşen artış, ücretteki alım gücü kaybını kısmen telafi etse de bunun asgari ücretin üstündeki ücretlerde etkisi sınırlı kaldı. Birçok sanayi iş yerinde, kriz gerekçe gösterilerek asgari ücret üstündeki ücretlere ya daha az zam yapıldı ya da zam yapılmayarak ücretler enflasyon karşısında savunmasız kalarak alım gücü kaybına uğradı. Sanayi ücretlileri, işten çıkarılma tehdidi ile de sindiriliyor.

TÜİK verilerine göre, sanayide 2018'in son üç çeyreğinde reel ücretler düzenli geriledi ve dördüncü çeyrekte ücretler, üçüncü çeyreğe göre yüzde 9'dan fazla eridi.

"Birim ücretler dolarla ifade edilmek istendiğinde daha sert bir düşüş gösterdi. 2018'in ilk üç çeyreğinde dolar olarak birim ücretler hep gerileme gösterdi. İkinci çeyrekte yüzde 12 olan gerileme, doların hızla yükseldiği üçüncü çeyrekte yüzde 18'e yaklaştı, son çeyrekte biraz duruldu ve düşüş yüzde 2'de kaldı. Ama yılın tamamında 20 puanlık bir gerileme gözlendi."

"İSTİHDAMDA DÜŞÜŞ"

"Ekonomik kriz, sanayi sektöründe odaklanıyor ve beraberinde işten çıkarmalarla sektördeki işsiz sayısını hızla artırıyor. Türkiye İstatistik Kurumu, TÜİK verilerine göre, işsiz sayısı Ocak 2019'da 4,7 milyona yaklaştı. İşsizlik oranı aynı dönemde yaklaşık 4 puanlık artış ile yüzde 14,7'yi; tarım dışı işsizlik 4,1 puanlık artış ile yüzde 16,8'i buldu.

Ocak 2018-2019 döneminde, 12 ayda istihdam 872 bin azalırken bunun 200 bine yakını imalat sanayi ve madencilikte gerçekleşti. İnşaat bu 12 ayda 480 bin istihdam kaybetti.

31 Mart seçimleri düşünülerek çeşitli maliye tedbirleri ile yumuşatılmaya çalışılan krizin etkisi, bu çabalara rağmen çalışanları vururken seçim sonrası bunların kaldırılmasıyla reel ücret kayıpları ve işsizliğin tırmanması beklenmektedir. Birçok sanayi işletmesinin bankalara kredi borçlarını ödeyememesinden, iç pazardaki daralmanın artmasından kaynaklanan bir altüst oluşun yaşanma ihtimali yüksektir."