Bursa
Çok Bulutlu
22°

Bursa'dan uyarı! Yağışlar şiddetini arttıracak, hortumlar olacak!

BURSA , 24 Haziran 2020 Çarşamba, 10:47

Meteoroloji Mühendisleri Odası Bursa Temsilcisi Feryal Biçkici, enBursa.com'a son günlerde yaşanan hava olaylarını ve doğal afetleri değerlendirdi. Biçkici'ye göre, şehirleşme hareketliliğinin artması, atmosfere salınan gazlar ve en önemlisi ormanların ve yeşil alanların yok edilmesi bugünkü hava olaylarının ana sebebi.

Bursa'dan uyarı! Yağışlar şiddetini arttıracak, hortumlar olacak!

Bursa, İstanbul ve İzmir'de yaşanan sel felaketinlerinin ardından, havalara neler oluyor? sorusu sorulmaya başlandı. Şehirlerde her geçen gün bitki ve toprak örtüsünün zayıflatılarak beton yüzeylerin artması, havadaki asılı taneciklerin (partikül) fazla olması gibi etmenlerin 'Şehir Isı Adaları'nın oluşumuna neden olduğuna dikkat çeken Meteoroloji Mühendisleri Odası Bursa Temsilcisi Feryal Biçkici, önemli bir de uyarıda bulunuyor; "Yağışların şiddeti ve süreçleri artacak."

Biçkici,şöyle konuştu:

"BU TÜR AFETLERE HAZIRLIKLI OLMALIYIZ"

"Bu ısı adaları da her şehrin kendi klimatolojik yapısını oluşturmakta, meteorolojik parametrelerin değişimine de neden olarak, meteorolojik afetlerin artmasını sağlamaktadır. 136 yıllık küresel gözlemlere göre 2001 yılından beri en sıcak 17 yıl yaşanmıştır. Sıcaklıklarda durum böyleyken, sıcaklık artışı atmosferin nem tutma kapasitesini artıracak, bu da yağışların şiddet ve süreçlerinde artışa neden olacaktır. Artık durağan olmayan iklim parametreleri söz konusudur

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİSİ

İklim değişimi nedeniyle Türkiye'yi etkileyen sistemlerin yörüngelerinin de değişebileceğine dikkat çeken Biçkici, "Balkanlardan gelen soğuk ve yağışlı hava gelecekte başka bir yörünge izleyebilir. Havaların değişmesi ile İklim değişimi arasında bağlantı mevcuttur.

HORTUMLAR

Hortumlar özellikle denize yakın bölgelerde görülmektedir, haricen Ankara Çubuk'ta oluşan hortum can kaybına da neden olmuştur. Daha sık ve şiddetli görülmesi, sıcaklıklar arttığı için olasıdır.

SEL VE TAŞKINLAR

Şehirlerdeki aşırı betonlaşma ve ormanların yok edilmesi, sıcaklık artışını daha da fazlalaştırarak her şehirin kendi ısı adasını oluşturmaktadır. Şehirleşmedeki çarpık yapılaşma nedeniyle yüzeyde rüzgarın etkisini kaybetmesi nemin artmasına neden olmakta. Bu nemli ve sıcak hava hızla yükselip, atmosferdeki soğuk havayla temasa geçtiği zaman kısa süreli fakat şiddetli yağışlara neden olmakta. Bu durum ile giderek daha fazla karşılaşacağız.

Son günlerde yaşanan sellerin, taşkınların günahını tamamen iklimsel değişimlere bağlamak asla doğru bir yaklaşım değildir. Doğayı kendimize uyarlayamayız. Bizler doğaya uyumlu şekilde yaşamasını öğrenmeliyiz. İklim değişse de mühendisler ona uygun hesaplarla güvenli yapılar tasarlayabilmektedir. Tüm doğa olaylarına bilimsel yaklaşarak, her türlü yapılaşmayı bilimsel olarak yaparak mal ve can kayıplarının önüne geçebiliriz.

DERE YATAKLARININ KAPATILMASI

Bursa'da yaşan can ve mal kayıplarına neden sel felaketinde, kuru dere deyip, dere yatakları kapatılmasaydı, dere yataklarında yapılaşma olmasaydı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün uyarıları dikkate alınsaydı, bu elim olaylarla karşılaşılmayacaktı. Afatlere her zaman hazırlıklı olmalı, afat sonrası yardım ve yara sarma piskolojisinden uzaklaşıp, afat risklerini azaltıcı yönde tedbirler almalıyız."

Peki, doğal afetlerden korunmak için nasıl tedbirler alınmalı? Dere yataklarına dikkat çeken Biçkici ,uyarılarını şöyle sıraladı:

• Dere ıslah çalışmaları, derelerin yol geçişleri (köprü, menfez, vs...) uzmanları tarafından hazırlanmış tekerrürlü taşkın debilerine göre yapılmalı, hiçbir zaman kuru dere (kuru vadi) dahi olsa, buradan bu kadar su gelmez diye düşünülmemeli, kuru derelerde ani sellerin 60 saniyede dahi gelişebildiği unutulmamalıdır.

• Taşkın kontrolü amacıyla derelerin üzeri kesinlikle kapatılmamalıdır. Akarsu ve derelerin, kuru derelerin yatakları yol olarak kullanılmamalı, üzerlerine veya taşkın sınırları içinde binalar yapılmamalıdır. Daha önce inşa edilmiş taşkın kontrol tesislerinin üstlerinin kapatılarak açık mecralar kapalı mecralara dönüştürülmemelidir.

• Sel yatakları taşkın alanları binalardan arındırılıp, servis yolları ve yeşil alanlar oluşturulmalıdır.

• Derenin doğal akışını engelleyecek, arazi topografyasını değiştirecek herhangi bir çalışma kesinlikle yapılmamalıdır. Dere ıslah çalışmalarında dere yatağı ve şevlerinde beton kullanılmamalıdır.

• Sel yataklarına yapılmış binalar güçlendirilmelidir. Evlerin elektrik tesisatı, doğal gaz ve elektrik sayaçları, su ısıtıcıları Temel Sel Seviyesinin üzerine yükseltilmelidir.

• Yağışlı havalarda yağmur sularının atık su kanalizasyon hatlarına karışması sonucu yaşanan geri tepme olaylarının önlenebilmesi için, check-valve sistemleri konulmalıdır.

• Köprüler ve menfezler sık sık temizlenmeli, sel sularının akışını engelleyecek, taşkına neden olabilecek engelleyecek, rusubat, çöp, çalı vs.. ortadan kaldırılmalıdır.

• İmar planlarında, bodrum katına izin verilmemelidir. Ancak, zemin ve inşaat teknikleri açısından bodrum kat yapılması zorunlu olan hallerde, yüksek taşkın riskine maruz bu katlar; konut, depo, otopark vb. her türlü ticari veya diğer riskli faaliyetler amacıyla kullanılmamalıdır.

• Yeni imar planları, sel ve su baskınlarından mal ve can kayıplarına sebebiyet vermeyecek şekilde, bilimsel verilere ve yönetmeliklere uygun şekilde yapılmalıdır.

• Şehir sellerinin gerçekleştiği güzergahlar/noktalar belirlenmeli lokal ve özel olarak bu noktalar ele alınmalı, her biri için özel, deşarj+ geri tepme+kabarma+vs şartlar, göz önüne alınarak, uygulamaya yönelik taşkın tekerrür hesapları yapılmalı ve buna bağlı olarak alt yapı sistemleri rehabilite edilmelidir.

• Kent merkezlerinde, park alanlarında beton ve asfaltlar suyu geçiren (yeraltı su rezervleri açısından da çok önemli) nitelikte olmalıdır.

• Yerel yönetimler betonlaşmaya artık dur demeli, yok edilen yeşil alanların yeniden oluşturulması yönünde ciddi adımlar atmalıdır.